Boekpresentatie Amsterdam

Terwijl buiten de lente losbarstte vierden we in het Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond in Amsterdam het verschijnen van De Ronde van België. In het bijzijn van familie, oude en nieuwere collega’s, medewerkers van Toerisme Vlaanderen en Wallonië, een delegatie van uitgeverij Thomas Rap, – kortom: vrienden – hielden we het boek ten doop met de nu-al-legendarische quiz. Heel veel dank aan iedereen die erbij was en verder aan iedereen die dit boek mogelijk heeft gemaakt, en speciaal aan Marco van MKfotodesign voor de prachtige foto’s.

Een eerste interview

In het voorjaar van 1985 scharrelden twee wielergekke scholieren rond bij de start van een etappe van de Ronde van Nederland voor vrouwen. Ze vroegen een handtekening aan de Amerikaanse renster Rebecca Twigg, fotograaf Cor Vos legde het moment vast en was zo vriendelijk de twee later een afdrukje te sturen.

Bijna negenendertig jaar later heeft een van de twee een boek geschreven dat bijna klaar is (op de foto houd ik een dummy vast). Mijn oude schoolvriend Edward Swier belandde in de sportjournalistiek. Afgelopen week sprak hij me uitgebreid voor Bicycling Magazine: het eerste interview dat ik geef over De Ronde van België. Het verschijnt in de klassiekers-special van het blad, eind maart in de winkel.

Belgian solutions

De term Belgian solutions werd gemunt door de Duitse fotograaf David Helbich, die aanvankelijk alleen in Brussel maar al snel in heel België absurde situaties in beeld vastlegde. Het leverde voldoende materiaal op voor drie fotoboeken. Een brede stenen trap die doodloopt tegen een blinde muur, verkeersborden die elkaar tegenspreken of met tape zijn aangepast, van dat werk.

Deze fotografeerde ik bij station Gent-Sint-Pieters.

Dit is een van mijn favorieten uit 3750 fietskilometers. In het dorpje Ere gaf mijn gps aan dat ik naar links moest afslaan, maar aan mijn linkerhand zag ik alleen een tennisbaan. Rechts lag er wel een fietspad, en toen ik goed keek zag ik dat op het openstaande hek van de tennisbaan een bordje hing van het fietsknooppuntennetwerk. Ook aan de andere kant stond het hek open, daarachter ging het pad verder. Game, set and match: met de toerfiets over het centre-court, zelfs het net hing er nog. Alleen in België…

Vorderingen

Na een voorjaar met heel veel fietskilometers, heb ik de natte julimaand grotendeels achter het toetsenbord doorgebracht. Op het raam naast mijn bureau staat het werkschema waarin ik de vorderingen van ‘De Ronde van België’ bijhoud. De etappes 4 en 5 zijn klaar, etappe 6 staat er voor meer dan de helft op – we liggen op schema.

Aankomst

De laatste etappe van mijn Ronde van België was Luik-Bastenaken-Luik. De aankomst lag aan de Rue Paradis in Luik, bij het station Guillemins. Op zaterdag 1 juli, even na half vier in de middag legde ik daar de laatste meters af van een tocht die me door heel België voerde.

  • 1 proloog en 7 etappes
  • 3761,90 kilometer
  • 26670 hoogtemeters
  • 1 lekke band
  • 1 kapot ventiel
  • 1 verbogen derailleur
  • ontelbaar veel ontmoetingen, verhalen en wielergeschiedenissen – genoeg om een boek over te schrijven

Toppunt

In het uiterste noordoosten van België liggen de Hautes Fagnes, voor de Duitstalige bewoners van de streek Das Hohe Venn. De uitgestrekte hoogvlakte dankt zijn naam aan het hoogveen, dat een beschermde status heeft. Er fietsen is een wonderlijke, bijna magische ervaring omdat er nauwelijks mensen zijn. Vogels des te meer, behalve mezen, merels en duiven komen ook de fitis en het korhoen er voor, en roofvogels als de rode wouw. De vergezichten zijn er fenomenaal.

Midden in de Hautes Fagnes passeerde ik het ‘dak’ van mijn Ronde van België. Het Signal de Botrange is niet alleen het hoogste punt van mijn tocht, maar ook van heel België. 694 meter hoog, om precies te zijn. Om toch aan de 700 meter te geraken, werd een heuveltje aangelegd met een betonnen trap die na precies zes meter eindigt op een klein plateau.

Drie landen

Wie de Vaalserberg vanuit België beklimt, komt boven op de Côte des Trois Frontières. Vanuit Duitsland voeren alleen wandelpaden naar boven. Bij het Drielandenpunt komen niet alleen drie grenzen samen, maar ook drie talen. In de lokale dialecten gaan Frans, Duits en Nederlands een wonderlijke mengvorm aan.

De klim vanuit Vaals gaat over de Viergrenzenweg. Van 1816 tot 1919 lag ten zuiden van het Drielandenpunt nog een vierde landje, Neutraal Moresnet. Het noordelijkste puntje van de grens raakte aan het punt waar de andere grenzen samenkwamen. Oorzaak van de ongebruikelijke situatie was de aanwezigheid van zink in de bodem bij het dorpje Kelmis. Nederland, Pruisen en later ook België konden het niet eens worden over de rechten op exploitatie. In de omgeving bloeit het zeldzame zinkviooltje.

Kelmis hoort tot de Deutschsprachige Gemeinschaft, het Duitstalige deel van België. Na de Eerste Wereldoorlog werden de huidige Oostkantons aan België toegewezen, als genoegdoening voor geleden oorlogsschade. Zodoende is het Duits, naast het Nederlands en het Frans, de derde rijkstaal van België.